Kolejne książki Olgi Tokarczuk to są moje osobne czytelnicze święta. Zawsze, kiedy kupuję jej książkę, to wiem, że to będzie coś specjalnego a przekonanie to pamiętam od czasu wydanie pierwszej jej powieści „Prawiek i inne czasy”. Mimo że pozostaję niezmiennie wierna prozie Masłowskiej i zarazem łączę wyrazy ubolewania, że tak rzadko pisze, to Tokarczuk jest exequo. 

Chociaż rodzaj prozy jest zgoła inny. Taki elegancki. Chociaż nie pańciowy. I niezwykły. Nie na miarę Grocholi czy innych poczytnych pisarek, moim zdaniem wyjątkowy. 

Ja nie mam wyobraźni, albo taką bardzo przeciętną i jak wielu, nie cierpię w książkach opisów przyrody, ale opisy i wszelkie konstrukcje narracyjne Tokarczuk sprawiają, że umiem sobie wszystko wyobrazić o czym pisze, widzę obrazy i wcale nie wkładam w to wysiłku, to się po po prostu dzieje. 

Taka jest nowa powieść Tokarczuk, o dziwnym tytule będącym cytatem z Blake`a „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Jest plastyczna a plastyczność tę i mięsistość narracji łączy z filozofią co daje nam w efekcie coś na kształt powiastki filozoficznej. Opowiedziana jest językiem w sumie prostym, bez zbędnych wywodów, popisów konstrukcyjnych, prawdy podane są jak na tacy, prosto, zwięźle a towarzyszy im prosta fabuła. Dlatego czyta się to z łatwością, choć widać, że autorka potencjał intelektualny ma taki, że może zawstydzić. 

Bardziej podobała mi się ta powieść niż poprzednia „Bieguni”. Tamta była wg mnie przeintelektualizowana, a ta przypomina mi Prawiek, urzeka tak samo.
To co może przyciągnąć was do poczytania tej książki jest obietnica zaskoczenia. Zawiera się tu wątek kryminalny, giną kolejne osoby i nieznany jest sprawca, bohaterka główna emerytka, niegdyś inżynier i nauczycielka, teraz wiodąca ekscentryczne życie na odludziu starzejąca się kobieta ma swoje teorie na temat kolejnych śmierci. Ale nikt jej nie wierzy, wszyscy uważają za dziwaczkę.

Ładnie tu jest pokazany stosunek społeczeństwa do starych ludzi, do tych co wiodą nieco inne życie niż stanowi to reguła społeczna. Pięknie odmalowany jest obraz prowincjonalnej społeczności, w której chyba od czasów Reja niewiele się w sumie zmieniło. Nadal prowincja zależna jest pana wójta i plebana. A zasady ich działań wcale nie są ani legalne ani etyczne a i tak każdy przymyka na to oko, bo tak było zawsze. 

Bohaterka Janina Duszejko interesuje się astrologią i uważa, że ludzie wypełniają trajektorie ruchów gwiazd bezwiednie, nie jada mięsa i jest zagorzała przeciwniczka polowań w jej rejonach oraz złego traktowania zwierząt przez ludzi łącznie z ich zjadaniem. 

Co jakis czas przemyka jej przez głowę jakiś aforyzm, który stanowi dla czytelnika znaną, ale dawno zapomniana prawdę, albo sprawę, o jakiej woli na co dzień nie rozmyślać. 

Jest o przemijaniu
„Przyglądałam się ze spokojem, jak obraz B.S, entomologa i tafonoma, blaknie i rozwiewa się, zostaje z niego tylko siwy warkoczyk, wiszący w powietrzu, absurdalny. Wszystko przeminie. Mądry Człowiek wie o tym od samego początku i niczego nie żałuje”

Jest o relatywizmie
„Wszystko co możemy pomyśleć, jest jakimś rodzajem prawdy”

Jest o znikomości naszej egzystencji
„Plon mojego życia nie jest budulcem niczego, ani w moim czasie, teraz, ani w żadnym innym, nigdy”

Ten rodzaj fatalizmu jest mi szczególnie bliski. Ten rodzaj zagapienia się na to co dzieje się wokół nas tu i teraz, na to co przeszło i co ewentualnie będzie z dystansem. 

Ale to zastanowienie się nad światem nie przeszkodziło bohaterce działać i być w tym działaniu wyobcowana i kontrowersyjną. 

Ostateczne zakończenie zaś nie tłumaczy nam niczego, zostawia nas w niewiedzy na temat tego, co jest słuszne a co nie i to tak naprawdę w książkach i filmach najbardziej mi się podoba, że widz czy czytelnik nie jest traktowany jak idiota, ale ktoś, komu twórca wierzy, że odpowiedzi na najważniejsze pytania będzie umiał sobie znaleźć sam a dzieło dostarcza mu tylko materiału do przemyśleń.
I dlatego Olgi Tokarczuk nie sposób nie uwielbiać.