Jako mała dziewczynka zupełnie nie zdawałam sobie sprawy z tego, kim jestem. I trafiło mnie to jak piorun, z pierwszą miesiączką.

Może mam taki skład chemiczny, nadprodukcję jakiegoś hormonu, nie wiem. Ale z całą pewnością skupiam się w swoim życiu za bardzo na pojęciu pt. "miłość".

Nikt mnie tego nie uczył, nikt nie wpajał mi szukania księcia z bajki - sama wpędzam się w takie idiotyczne stany jak tęsknota, zauroczenie, długotrwałe, wieloletnie modlitwy za jednego człowieka i jego uwagę - zawsze nieświadomego a nawet niegodnego tych uczuć.

Karmię się wiecznym zakochaniem w samym zakochaniu - i to z jednej strony potrafi być szalenie wykańczające, ale z drugiej pozwala mi na emocje tak wielkie, że trudne do opisania. Uprawiam zakochiwanie się ekstremalne, z góry skazane z różnych przyczyn na klęskę, bo, nawet zakochiwanie się bezpodstawne.

Zakochanie, w którym sama, nazwijmy to, interakcja z obiektem, trwa szalenie krótko, ale dostarcza długotrwałej inspiracji.

Już wujek Szekspir doskonale wiedział, ile daje szalonej satysfakcji brak satysfakcji. W takim "Śnie nocy letniej" na przykład, mamy Tytanię, boginię, która przez złośliwy czar swego męża Oberona, zakochuje się w gościu z twarzą osła. Czar pryska o świcie, i chociaż Bottomowi powraca normalna facjata, w miejsce pyska osła, to Tytania nie chce już na niego patrzeć. Ale tymczasem, ów koleś okazuje się wzbogacony o to niemożliwe do zrealizowania uczucie - z przygłupa właściwie, nagle, staje się poetą. Można śmiało powiedzieć, że w tym nieszczęśniku, Nicku Bottomie, Szekspir widział samego siebie.

Współczesny wielki mistrz sztuki pokrewnej teatrowi, Woody Allen w swoim najnowszym dziele, "Vicky Cristina Barcelona", które trafi 17 kwietnia na nasze ekrany, umieścił najprawdziwsze chyba dla mnie zdanie, zdanie, które wyryłabym z chęcią na swoim nagrobku: "Tylko niespełniona miłość jest romantyczna".

Otóż to - każda bajka ma taką właśnie strukturę - śledzimy samo dążenie do spełnienia bohaterów i to ono pociąga nas najbardziej. I potem żyją sobie te postaci już długo, szczęśliwie i nudno. Albo, jak Romeo i Julia, umierają... Dla widza znaczenie ma tylko to, czego to kochankowie nie byli w stanie zrobić, jakich zaklęć i podstępów użyć, żeby móc się zjednoczyć wreszcie. To, co po zjednoczeniu, to już tak zwana proza życia - a i tak ma szanse zostać kanwą dobrej powieści tylko wtedy, kiedy pojawi się zdrada lub też małżonków los rozdzieli.

Jako piętnastolatka zrobiłam sobie wielką krzywdę, oglądając "Przed wschodem słońca" Ryszarda Linklatera. Miałam nawet mały zeszycik wypełniony cytatami i dialogami, jakie udało mi się wychwycić z mojej kiepskiej kopii vhs (co akurat opłaciło się szalenie na wszelakich testach z listening comprehension na studiach). Traktowałam ten film jak podręcznik romantycznej miłości, moje wyobrażenie o warunkach nieodzownych do zaistnienia uczucia zwalającego z nóg. Nigdy chyba tak naprawdę nie pozbyłam się tych wyobrażeń, które są przecież kompletnym zaprzeczeniem rzeczywistości. Są niedorzeczne!

Bo o czym to film? O parze dwudziestolatków, którzy poznają się przypadkiem w european express, czy innym pociągu tego typu i postanawiają spędzić razem wieczór w Wiedniu. Rozmawiają o masie ważkich rzeczy, głównie w kontekście związków i dylematów damsko-męskich. Dziś już wiem, że miłość i jej istnienie to tak naprawdę tylko hipoteza, tak jak Bóg, Święty Mikołaj czy kosmici. Ale wierzyłam święcie, że Jesse i Celine spotkają się sześć miesięcy później w umówionym miejscu.

Do czasu brutalnego sequela, który Linklater popełnił dziewięć lat później. "Przed zachodem słońca" pokazuje tych samych dwudziestolatków, tyle, że są już po trzydziestce. I co prawda - nie udało im się spotkać w umówionym miejscu, ale okazuje się, że ta jedna noc i to jedno wyobrażenie, złudzenie miłości, żyło w nich przez te lata. Do tego stopnia, że Jesse napisał o tej miłości bestseller, a Celine - piosenkę...

Także teza moja, choć dyskusyjna, wydaje się być prawdziwa nie tylko dla mnie: czasem wspomnienie jednej chwili z życia, wspomnienie czyjegoś spojrzenia, albo uśmiechu, potrafi znaczyć więcej niż całe lata związku. Potrafi z większą intensywnością zaprzątać umysł. Bo w tym wspomnieniu przechowujemy nie tyle tę osobę, co samych siebie.

Tych samych siebie, to poddał pod rozwagę inny szalony reżyser, Peter Greenaway. W "Księgach Prospera" (adaptacja szekspirowskiej "Burzy"), mówi o księdze miłości. Tu miłość może być spostrzeżona jedynie w księdze luster, to jest w lustrzanym odbiciu i jedynie w ułamku sekundy. A więc - w nas samych.

A następnie jeszcze znowu Szekspir przychodzi w sukurs, bo mamy epilog wygłoszony przez Prospera, z którego dla mnie jasno wynika ta prawda, która jest prawdą o mnie samej - jesteśmy tym, z czego zbudowane są sny. Składamy się ze złudzeń. Bez nich nie jesteśmy niczym więcej, jak nieociosanym klocem, Kalibanem. Któremu wcale nie odbieram prawa do szczęścia, przecież na nieociosaniu właśnie polega zen. Na życiu bez pragnień ponad możliwości i na posiadaniu bardziej, niż istnieniu jako takim.

Całkiem przypadkiem natrafiłam jakiś czas temu w sieci na stronę z twórczością Jana Rybowicza. Facet pisał bardzo nierówno. Ale ten jeden wiersz, który poniżej przytoczę, sprawił pewnej przedwiosennej nocy, że płakałam jak baba. Którą mam prawo być i jestem. Mam nadzieję, że zrozumiecie mnie lepiej, dzięki niemu. Oby.

Kompot z rabarbaru

nie pamiętam twojego imienia
koloru twoich włosów, oczu
nie wiem, kiedy to było gdzie,
przy jakiej okazji

czasami tylko, ostrożnie
wydobywam z pamięci
ten gest, z jakim postawiłaś
przede mną kompot z rabarbaru

i zaraz przerażony chowam
w panice ruch twojej ręki
z powrotem w niepamięć
aby nie zwariować z czułości