Ta książka jest zdecydowanie zbyt ciężka, by zabrać ją na plażę - i mam tu na myśli tylko jej rozmiary. Ale w letnie wieczory i upalne popołudnia z pewnością się sprawdzi. Fascynuje cię średniowiecze? A może po prostu lubisz wciągające perypetie książkowych bohaterów? Kolejny bestseller rodem z Hiszpanii.

Katedra w Barcelonie Ildefonsa Falconesa, nie jest Imieniem Róży Umberto Eco, a jedyne, co łączy obie powieści jest średniowiecze, które stanowi tło wydarzeń, ale też w dużym stopniu jest bohaterem powieści. Falcones też nie miał żadnych zapędów, by stworzyć wielowymiarowe dzieło. Ot, opowiada historię syna pańszczyźnianego chłopa, Arnaua Estanyola, żyjącego w średniowiecznej Barcelonie, która jest centrum handlowym, a nad której dachami średniowiecznych willi i domów w mniej zamożnych dzielnicach wyrastają monumentalne katedry.

Tytułowa katedra stawiana jest przez zwykłych mieszkańców Barcelony (jest to wielokrotnie przez bohaterów podkreślane) - za ich pieniądze i ich siłą - tragarze noszą na plecach olbrzymie kamienie z królewskich kamieniołomów na plac budowy. W jej wnętrzu znajduje się cudowna figurka Matki Boskiej od Morza, Marii de la Mar, którą za swoją matkę uważa bohater powieści. Życie Arnaua jest więc związane z dopiero co powstającą świątynią. Odczytałam to jako celowy zabieg pisarski - przedstawienie historii Arnaua na przestrzeni jego niemal całego życia jest umotywowane budowaniem katedry, a jak wiadomo, było ono bardzo rozciągnięte w czasie i trwało po kilkadziesiąt lat. Taka rozciągłość czasowa pozwoliła również pokazać autorowi panoramę średniowiecznego życia w Barcelonie. Mamy więc hołdy lenne, wyprawy pospolitych ruszeń na możnych, bitwy królewskie, ówczesny system bankowo-handlowy, poglądy na rolę kobiet i wiarę, ściganie czarownic, inkwizycję, palenie zdrajców na rynku, wydawanie córek za mąż w celu zdobycia pozycji społecznej, trudne życie pańszczyźnianych chłopów...

Oprócz katedry równie ważna w życiu Arnaua Estanyola jest wolność. To w imię wolności Arnau niejednokrotnie ryzykuje życie, przeciwstawia się możnym, zaciska pięści i zęby, by móc o sobie decydować. Wolność, o której marzył ojciec Arnaua, uciekający z maleńkim synem właśnie do Barcelony, nie jest tą, z którą boryka się Arnau. Okazuje się, że człowiek w średniowieczu, zwłaszcza chłopskiego pochodzenia zyskuje wolność pozorną. Zniewalają go miejskie stosunki społeczne, pochodzenie i prawa, którymi rządzi się miasto. Arnaua dodatkowo ściga zemsta możnych i ich intrygi, a z czasem także macki inkwizycji.

Historia Arnaua, wpisująca się w schemat od pucybuta do milionera, wciąga mimo wszystko. Nieustająco dziejąca się akcja, przeźroczysty język, którym powieść została napisana (nie znajdziecie tutaj ani błyskotliwych wypowiedzi bohaterów, poetyckich opisów, fragmentów mogących służyć za aforyzmy; często to język rodem z elementarza Falskiego, co jest zdecydowanym minusem tej powieści i trudno ocenić czy jest to "zasługa" tłumacza, czy pisarz, który z wykształcenia jest prawnikiem, takim właśnie językiem rzeczywiście się posługuje) zabiera czas, a czasem nawet sen. To bagatela, siedemset stron powieści. Mniej więcej w połowie zastanawiałam się, co jeszcze może się przydarzyć bohaterom, ile jeszcze ich perypetii, nim historia dobiegnie końca... po czym splot wydarzeń wciągnął mnie ponownie i "wypluł" po ostatnim zdaniu.

Jest to historia przyjaźni, miłości, zdrady, zemsty, ślepego zapatrzenia w naukę Kościoła, wierności swoim zasadom, dążenia do własnego szczęścia, często okrutna i przerażająca. Zastanawiałam się też wielokrotnie jakim bohaterem jest Arnau, bo trudno pozbyć się wrażenia, że to postać krystalicznie dobra, o czystych intencjach. Ale gdy mu się przyjrzymy, łatwo dostrzec dwuznaczność ludzkiej natury. Zdradza żonę z swoją młodzieńczą miłością, Aledis, po czym przysięga Matce Boskiej erotyczną powściągliwość, co jak się wiele lat później okaże zaważy na losach jego wychowanki, Mar. Przyjaźni się z Żydami i Maurem, ale jest nieświadomy, że jego bogactwo bierze się z handlu niewolnikami. W czasie pospolitego ruszenia nauczy się zabijać bez mrugnięcia okiem, ale sama świadomość tego, że palił pola biednym chłopom zawsze będzie mu towarzyszyła. A gdzieś nad nim zawsze postać Marii od Morza.

Nie mniej, nie więcej: solidne, wciągające wakacyjne czytadło, które zaangażuje emocjonalnie w historię bohatera, pozwoli oderwać się od rzeczywistości, ale pozostawi umysł wypoczętym :)